materiały partnera
Lot samolotem kojarzy się z błogim wypadem na city break w Europie lub pełne relaksu wakacje w ciepłych krajach. Dla wielu osób ma niestety też mniej przyjemne skojrzenia: dyskomfort w uszach. U jednych kończy się na lekkim przytkaniu, u innych pojawia się wyraźny ból. Dobra wiadomość jest taka, że zwykle to problem przejściowy. Warto jednak wiedzieć, skąd się bierze, jak reagować w trakcie lotu i kiedy lepiej nie zwlekać z wizytą u lekarza.
Problem wynika ze zmiany ciśnienia. W czasie startu i lądowania ciśnienie w kabinie się zmienia, a ucho środkowe musi się do tego dostosować. Pomaga w tym trąbka słuchowa, czyli wąski kanał łączący ucho środkowe z nosogardłem. Jej zadaniem jest wyrównanie ciśnienia po obu stronach błony bębenkowej. Gdy działa sprawnie, zwykle nawet tego nie zauważasz. Gdy jest obrzęknięta albo niedrożna, pojawia się ból, uczucie rozpierania i przytkanie.
Największy ból uszu w samolocie pojawia się zwykle przy lądowaniu. Wtedy zmiana ciśnienia bywa dla ucha bardziej odczuwalna niż przy starcie. Bardziej narażone są na nią osoby z katarem, infekcją górnych dróg oddechowych, alergią, nasilonym obrzękiem nosa albo innymi problemami, które utrudniają drożność nosa i prawidłową pracę trąbki słuchowej. Dlatego nawet ktoś, kto zwykle znosi loty dobrze, przy przeziębieniu może nagle odczuć wyraźny problem.
Najczęściej pojawia się uczucie zatkania ucha, ból, pogorszenie słuchu, trzaski, szum albo wrażenie rozpierania. Czasem dźwięki wydają się stłumione, a własny głos brzmi nienaturalnie. U części osób objawy są łagodne i mijają szybko, gdy ciśnienie się wyrówna. U innych utrzymują się dłużej i są bardziej dokuczliwe, zwłaszcza jeśli podróż samolotem odbywa się w czasie infekcji albo dużego obrzęku śluzówki.
W literaturze medycznej funkcjonuje pojęcie aerootitis albo airplane ear. Chodzi o dolegliwości uszu wywołane zmianą ciśnienia podczas lotu. Zwykle mają charakter przejściowy, ale nie zawsze należy je bagatelizować. Szczególnej uwagi wymaga sytuacja, gdy ból jest silny, dochodzi do zawrotów głowy, pojawia się wyraźny niedosłuch albo objawy nie ustępują po locie. W rzadkich przypadkach może dojść do powikłań, takich jak uszkodzenie błony bębenkowej.
W praktyce najlepiej działają proste metody, które pomagają otworzyć trąbkę słuchową i wyrównać ciśnienie. Warto przełykać ślinę, ziewać, żuć gumę albo pić małymi łykami. U dzieci i niemowląt podobną rolę może pełnić ssanie albo picie podczas startu i lądowania.
Niektórym pomaga także delikatna próba wyrównania ciśnienia, na przykład ostrożne dmuchnięcie przy zamkniętych ustach i zatkanym nosie. Trzeba jednak robić to spokojnie, bez gwałtownego parcia. Chodzi o pomoc trąbce słuchowej, a nie o siłowe „odetkanie” ucha.
Doraźne sposoby mają rolę pomocniczą. Jeśli dolegliwości wiążą się z bólem albo wyraźnym dyskomfortem, w niektórych sytuacjach wsparciem może być też odpowiednio dobrany preparat do uszu, na przykład krople LIX, które znajdują zastosowanie m.in. przy zatykaniu się ucha z powodu czopu woskowinowego.
Na wizytę do lekarza warto umówić się wtedy, gdy ból jest silny, pojawia się wyciek z ucha, nagłe pogorszenie słuchu, zawroty głowy albo gorączka. Konsultacji wymaga też sytuacja, gdy uczucie zatkania nie mija przez kilkanaście godzin lub dłużej po wylądowaniu, a także wtedy, gdy podobny problem wraca po kolejnych lotach. Może to sugerować nie tylko przejściową reakcję na zmianę ciśnienia, ale też poważniejszy problem, który wymaga oceny laryngologicznej.
Dobrze pamiętać o profilaktyce. Przed podróżą warto zadbać o drożność nosa i nie lekceważyć infekcji czy zaostrzenia alergii. To właśnie obrzęk błony śluzowej nosa i nosogardła najczęściej stoi za tym, że ucho nie radzi sobie z wyrównaniem ciśnienia. Często drobne przygotowanie przed lotem robi większą różnicę niż walka z bólem już na pokładzie.
Źródła:
Brzoznowski W. (2012) Barotrauma. Medycyna Praktyczna https://www.mp.pl/pacjent/zdrowiewpodrozy/lista/60718,barotrauma
Airplane ear. Mayo Clinic. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/airplane-ear/symptoms-causes/syc-20351701
Air Travel. CDC Yellow Book. https://www.cdc.gov/yellow-book/hcp/travel-air-sea/air-travel.html
Ear Barotrauma (Airplane Ear). Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/17929-airplane-ear
LIX krople do uszu
Działa wspomagająco przy: stanach zapalnych objawiających się obrzękiem, bólem i swędzeniem przewodu słuchowego zewnętrznego; dolegliwościach, którym towarzyszy ból spowodowany regularną ekspozycją na działanie wody i wilgoci; dolegliwościach, którym towarzyszy ból spowodowany długotrwałym noszeniem, słuchawek lub woskowiną, która zatyka przewód słuchowy zewnętrzny; dolegliwościach, którym towarzyszy ból spowodowany częstym stosowaniem detergentów, które niszczą naturalną błonę osłaniającą przewód słuchowy zewnętrzny.
Wytwórca: EmergoPharm Sp. z o.o. sp.k.
Podmiot prowadzący reklamę: Adamed Pharma S.A.
To jest wyrób medyczny. Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.
LIX/21644/04/26
